पुढची पायरी : वार्षिक मूल्यमापनाची तयारी कार्यकौशल्य, कार्यतत्परता, परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची क्षमता आणि विश्वासार्हता.

पुढची पायरी : वार्षिक मूल्यमापनाची तयारी

कार्यकौशल्य, कार्यतत्परता, परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची क्षमता आणि विश्वासार्हता.

डॉ. जयंत पानसे | February 4, 2017 12:31 AM

फेब्रुवारी महिना लागला की सगळ्या कार्यालयांमध्ये वार्षिक मूल्यमापन नावाच्या एका अपरिहार्य सोहळ्याचे वेध लागतात. वर्षभराच्या वैयक्तिक व सांघिक कामगिरीनंतर कुणाला किती पगारवाढ मिळणार, कोण बढती घेणार, कुणाची बदली होणार तर कुणाचा पत्ता कट होणार, अशी ‘कुणकुण’ लागायला सुरुवात होते. दबक्या आवाजातल्या गप्पा आणि चर्चानी सर्वात जास्त घाबरून जातात ते नवे कर्मचारी. कारण बाकीचे जरी चर्चा करत असले तरी त्यांना थोडाफार अनुभव असतो. पण ज्यांची ही पहिलीच नोकरी असते त्यांच्यासाठी मात्र हा पहिलाच धडा असतो. या वार्षिक मूल्यमापनाला कसे सामोरे जायचे व आपला फायदा कसा करून घ्यायचा याची युक्ती सांगायचा प्रयत्न करतो. पण त्यासाठी तुम्हाला काही गोष्टींची अगोदरच तयारी करायला हवी.
कुठल्याही कंपनीमध्ये पहिल्या वर्षांतील तुमच्या कामगिरीचे मूल्यमापन मुख्यत: चार घटकांवर केले जाते. कार्यकौशल्य, कार्यतत्परता, परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची क्षमता आणि विश्वासार्हता.
प्रत्येक कंपनीच्या प्रथेप्रमाणे मूल्यमापनाची पद्धत वेगवेगळी असू शकते; परंतु सामान्यत: तुमचे वरिष्ठ, त्यांचे वरिष्ठ आणि मनुष्यबळ विकास विभागाचा एक अधिकारी असा एक संच तुमचे मूल्यमापन करतो. बहुतेक कंपन्यांमध्ये या चार घटकांचा समावेश
केलेली मूल्यमापनाची एक प्रश्नावली तयार असते. बऱ्याच वेळेला ती प्रश्नावली तुम्हालाही दाखवली जाते.
आता या घटकांचा साकल्याने विचार करू –
कार्यकौशल्य :
ज्या शिक्षणकौशल्यामुळे तुम्हाला या पदावर घेतले आहे त्याचा तुम्ही तुमच्यावर सोपवलेल्या कामामध्ये किती प्रभावीपणे वापर करता याचे परीक्षण.
कार्यतत्परता :
यामध्ये तुमच्यावर सोपवलेल्या कामांमध्ये तुम्ही दाखवलेली कार्यक्षमता, प्रभावी गुणवत्ता, वेळेत अचूक काम करण्याची जाण इत्यादींचा समावेश होतो.
परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची क्षमता :
काम करताना दरवेळीच अनुकूल परिस्थिती असेलच असे नाही. पण कुठल्याही सबबी न सांगता, आपल्या मर्यादांचे भान ठेवून, वेळ पडल्यास परिस्थितीला योग्य अशा व्यक्तीची मदत घेऊन काम यशस्वीरीत्या पूर्णत्वाला नेण्याची क्षमता.

विश्वासार्हता :
कुठल्याही कंपनीत भविष्यात बढतीची शिडी चढायची असेल तर अगदी कनिष्ठ कर्मचाऱ्यापासून ते सर्वात वरिष्ठ सहकाऱ्यांमध्ये तुमच्याबद्दल विश्वासार्हता निर्माण व्हायला हवी. त्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे ते म्हणजे अनाठायी अहंभावाचा त्याग. हा माणूस दुसऱ्याचे व कंपनीचे फक्त भलेच करेल असा विश्वास तुमच्या प्रत्येक सहकाऱ्याच्या मनात निर्माण व्हायला हवा.
आता मूल्यमापनाची तयारी कशी करायची ते बघू
प्राथमिक माहिती :
तुमच्या पदाच्या जबाबदाऱ्या, उद्दिष्टे काय आहेत व त्या तुम्ही किती प्रभावीपणे पार पाडल्या आहेत, तसेच तुमची शक्तिस्थळे व कमकुवत बाजूंचे पृथ:करण याचे लिखित विवरण तयार करा.
स्वत:च्या मूल्यमापनाची लिखित नोंद :
वर दिलेल्या चार घटकांना अनुसरून तुम्ही आता स्वत:चेच मूल्यमापन प्रामाणिकपणे करा. आत्तापर्यंतच्या काळात तुम्ही मिळवलेले यश, झालेल्या चुका, तुम्ही केलेल्या अवघड परिस्थितीवर मात आणि मिळवलेली सहकाऱ्यांची विश्वासार्हता, या सगळ्यांचा त्यात समावेश हवा.
भविष्यातील तुमची भूमिका :
वार्षिक मूल्यमापन करण्यामागे कंपनीला कर्मचाऱ्यांकडून अधिक चांगले काम कसे करून मिळेल व अधिक फायदा कसा होईल हाच एकमेव उद्देश असतो. कुणालाही नवनवीन कौशल्ये आत्मसात करणारा, कार्यक्षम, स्वत:ला विकसित करणारा कर्मचारी हवा असतो. तेव्हा पुढील वर्षांत तुम्ही स्वयंविकास व प्रगती करण्याचे कसे योजले आहे त्याचा पक्का आराखडा तयार करा. याचा तुम्हाला या कंपनीत व पुढील आयुष्यातील  व्यावसायिक कारकीर्दीसाठीही फार उपयोग होणार आहे.
मूल्यमापनाच्या दिवशी :

• इतरांच्या चांगल्या किंवा वाईट मूल्यमापनाच्या कथा ऐकून मनावर कुठलाही ताण येऊ देऊ नका. मन प्रसन्न ठेवा.
• स्वच्छ इस्त्री केलेले कार्यालयीन कपडे, पादत्राणे घाला. आवश्यक असेल तरच टाय लावा.
• वर लिहिल्याप्रमाणे तयार केलेल्या सर्व नोंदींची कागदपत्रे योग्य क्रमाने लावून त्यावर नजर टाका.
• मूल्यमापनाच्या प्रत्यक्ष मुलाखातीवेळी प्रथम सर्वाना नम्रपणे दिवसाच्या वेळेप्रमाणे शुभेच्छा द्या. परवानगी मागूनच खुर्चीत बसा.
• प्रश्न नीट समजून घेऊन नंतर उत्तरे द्या. उद्धटपणा टाळून आणि ठामपणे व्यक्त करा.
• अशा रीतीने प्रयत्न केल्यास पहिल्या वर्षीच्या मूल्यमापनाची तुमची मुलाखत यशस्वीच होणार आहे. पगारवाढ तर मिळेलच, पण एक उत्तम व विश्वासार्ह सहकारी म्हणूनही तुमचे नाव होईल. तुम्हाला मूल्यमापनाच्या मुलाखतीसाठी हार्दिक शुभेच्छा!

ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.

First Published on February 4, 2017 12:31 am

Web Title: annual evaluation of preparations

0 SHARES

Share to FacebookFacebookShare to TwitterTwitterShare to Google+Google+

राज्य मराठी विकास संस्था ‘मराठीचा विकास : महाराष्ट्राचा विकास' हे संस्थेचे बोधवाक्य आहे.

राज्य मराठी विकास संस्था

‘मराठीचा विकास : महाराष्ट्राचा विकास' हे संस्थेचे बोधवाक्य आहे.

लोकसत्ता टीम | February 4, 2017 12:30 AM

मराठी भाषा आणि महाराष्ट्राची संस्कृती यांचे संरक्षण, संगोपन आणि संवर्धन करण्याच्या हेतूने महाराष्ट्र शासनाने राज्य मराठी विकास संस्थेची स्थापना केली.
‘मराठीचा विकास : महाराष्ट्राचा विकास’ हे संस्थेचे बोधवाक्य आहे. त्यावरून संस्थेच्या व्यापक कार्यकक्षेची कल्पना येऊ  शकेल.
संस्थेच्या स्थापनेमागील दोन मुख्य उद्दिष्टे आहेत.

Ads by ZINC

• विविध क्षेत्रात मराठीचा होणारा वापर अधिकाधिक गुणवत्तापूर्ण होत जावा यासाठी प्रयत्नशील राहावे
• मराठी भाषेच्या अभिवृद्धीची प्रक्रिया नियोजनपूर्वक गतिमान करावी

संस्थेची माहिती

• संस्था सरकारशी संलग्न परंतु बऱ्याच अंशी स्वायत्त आहे
• या संस्थेचे काम विद्वत्सुलभ म्हणजे ‘अकॅडेमिक’ पद्धतीने चालते
• संस्थेचे ग्रंथालय आहे. लोककलांचे नमुने, ध्वनिफिती व दृश्य स्वरूपात जतन करण्याची आणि अभ्यासकांना ते उपलब्ध करून देण्याची सोय आहे,
• त्याचप्रमाणे संस्थेत ध्वनिमुद्रिते, भाषावैज्ञानिक संशोधनार्थ प्रयोगशाळा, ध्वनिमुद्रणशाळा, ध्वनिशाळा, मुद्रणजुळणीघर इत्यादी सोयी आहेत.

ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.

First Published on February 4, 2017 12:30 am

Web Title: state marathi development agencies

बायोटेक्नॉलॉजीमध्ये संशोधन करण्यासाठी.. उमदेवारांचे वय १० फेब्रुवारी २०१७ रोजी २८ वर्षांहून अधिक नसावे.

बायोटेक्नॉलॉजीमध्ये संशोधन करण्यासाठी..

उमदेवारांचे वय १० फेब्रुवारी २०१७ रोजी २८ वर्षांहून अधिक नसावे.

द. वा. आंबुलकर | February 4, 2017 12:25 AM

Share to FacebookFacebookShare to TwitterTwitterShare to Google+Google+Share to EmailEmail

केंद्र सरकारच्या विज्ञान व तंत्रज्ञान मंत्रालयांतर्गत कार्यरत असणाऱ्या डिपार्टमेंट ऑफ बायोटेक्नॉलॉजीतर्फे बायोटेक्नॉलॉजी वा संबंधित क्षेत्रात संशोधनपर पीएच.डी. करण्यासाठी ज्युनिअर रिसर्च फेलोशिप इन बायोटेक्नॉलॉजी म्हणजेच बायोटेक्नॉलॉजी एलिजिबिलिटी टेस्ट २०१७ या निवड परीक्षेचे आयोजन करण्यात आले आहे.

• फेलोशिपची संख्या व तपशील- निवड परीक्षेद्वारा गुणवत्ता यादीनुसार पहिल्या २७५ संशोधक उमेदवारांची फेलोशिपसाठी निवड करण्यात येईल. याशिवाय वरील निवड परीक्षेद्वारा पुढील १०० उमेदवारांची त्यांच्या गुणांकानुसार प्रतीक्षायादी तयार करण्यात येईल.
• आवश्यक शैक्षणिक पात्रता – अर्जदारांनी बायोटेक्नॉलॉजीसह बीई./ बीटेक अथवा एमएससी, एमटेक, एमव्हीएससी, बायोटेक्नॉलॉजी कृषी पशुविज्ञान, वैद्यकशास्त्र, मरिन, औद्योगिक पर्यावरण, औषधी निर्माण, अन्नप्रक्रिया, बायो रिसोर्सेस बायोटेक्नॉलॉजी, बायोकेमिकल इंजिनीअिरग, बायो-सायन्सेस, बायो- इन्फरमॅटिक्स, मॉलिक्युलर अ‍ॅण्ड हय़ुमन जिनॅस्टिक्स वा न्युरोसायन्स यांसारख्या विषयातील पदव्युत्तर पदवी कमीत कमी ६०% गुणांसह (राखीव गटातील उमेदवारांसाठी ५५%) उत्तीर्ण केलेली असावी व त्यांचा शैक्षणिक आलेख चांगला असायला हवा.
• वयोमर्यादा- उमदेवारांचे वय १० फेब्रुवारी २०१७ रोजी २८ वर्षांहून अधिक नसावे. वयोमर्यादेची अट राखीव गटातील उमेदवारांसाठी सरकारी नियमांनुसार शिथिलक्षम आहे.
• निवड पद्धती- अर्जदारांपैकी पात्रताधारकांची बायोटेक्नॉलॉजी एलिजिबिलिटी टेस्ट, बीईटी- २०१७ ही निवड परीक्षा घेण्यात येईल. निवड परीक्षा संगणकीय पद्धतीने १९ मार्च २०१७ रोजी घेण्यात येईल.

निवड परीक्षेत निर्धारित गुणांक मिळविणाऱ्या उमदेवारांना देशांतर्गत विविध शैक्षणिक वा संशोधन संस्थांमध्ये बायोटेक्नॉलॉजी वा संबंधित विषयात संशोधनपर पीएच.डी. करण्यासाठी नेमण्यात येईल. या संशोधकांची नेमणूक दोन वर्षांसाठी करण्यात येईल व त्यादरम्यान त्यांना संबंधित विषयांतर्गत पीएच.डी. करता येईल.

• अर्जासह भरावयाचे शुल्क- अर्जासह भरावयाचे शुल्क म्हणून उमेदवारांनी १००० रु. ऑनलाइन संगणकीय पद्धतीने भरणे आवश्यक आहे.
• अर्जाचा नमुना व तपशील – अर्जाचा नमुना व तपशिलासाठी डिपार्टमेंट ऑफ बायो टेक्नॉलॉजीच्या http://www.bcil.nic.in या संकेतस्थळाला भेट द्यावी.
• अर्ज करण्याची पद्धत व शेवटची तारीख – विहित नमुन्यातील संपूर्णपणे भरलेले व आवश्यक तपशिलासह असणारे अर्ज वरील संकेतस्थळावर १० फेब्रुवारीपर्यंत पाठवावेत.

सैन्यातील प्रवेशाची पूर्वतयारी
महाराष्ट्रातील युवकांना संरक्षण दलात अधिकारी म्हणून दाखल होण्यासाठी त्यांना प्रोत्साहन देतानाच त्यांची एनडीए म्हणजेच राष्ट्रीय संरक्षण अकादमी, खडकवासला येथील राष्ट्रीय स्तरावरील प्रवेश पात्रता परीक्षेची पूर्वतयारी करवून घेण्याच्या दृष्टीने स्थापना करण्यात आलेल्या सैनिकी सेवापूर्व शिक्षण संस्था, औरंगाबाद येथे खाली नमूद केल्याप्रमाणे पात्रताधारक विद्यार्थ्यांकडून प्रवेश अर्ज मागविण्यात येत आहेत.
आवश्यक पात्रता- अर्जदार महाराष्ट्र राज्याचे अधिवासी असावेत व ते मार्च/एप्रिल २०१७ मध्ये होणाऱ्या प्रस्तावित शालान्त परीक्षेला बसणारे असायला हवेत.
विशेष सूचना-
वरील मार्गदर्शक अभ्यासक्रम केवळ मुलांसाठी असल्याने विद्यार्थ्यांनीच अर्ज करणे आवश्यक आहे.
वयोमर्यादा-
अर्जदार विद्यार्थ्यांची जन्मतारीख २ सप्टेंबर २००० ते ३१ डिसेंबर २००२ च्या दरम्यान असायला हवी.
आवश्यक शारीरिक पात्रता- अर्जदार विद्यार्थ्यांची किमान शारीरिक पात्रता उंची १५७ सेंटिमीटर्स, वजन ४३ किलो व छाती न फुगवता ७४ सेंटिमीटर्स व फुगवून ७९ सेंटिमीटर्स असावी व त्यांना दृष्टिदोष नसावा.

निवड पद्धती-
अर्जदारांपैकी पात्रताधारक विद्यार्थ्यांची लेखी निवड परीक्षा सैनिक सेवा पूर्वशिक्षण संस्था, औरंगाबादतर्फे घेण्यात येईल. इंग्रजी माध्यमातील ही निवड परीक्षा राज्य स्तरावर मुंबई, नागपूर, पुणे, कोल्हापूर, व औरंगाबाद या परीक्षा केंद्रांवर एप्रिल २०१७ मध्ये घेण्यात येईल. परीक्षेची नेमकी तारीख संबंधित उमेदवारांना वेगळी कळविण्यात येईल.
लेखी निवड परीक्षा शालान्त परीक्षेच्या राज्य व केंद्रीय शिक्षण मंडळाच्या अभ्यासक्रमावर आधारित व एकूण १५० गुणांची असेल. यामध्ये प्रत्येकी ७५ गुणांच्या गणित व सामान्य क्षमताज्ञान या विषयांचा समावेश असेल.
निवड परीक्षेत विद्यार्थ्यांनी मिळविलेल्या गुणांकाच्या आधारे त्यांना सैनिकी सेवा पूर्वशिक्षण संस्था, औरंगाबादद्वारे मुलाखतीसाठी बोलाविण्यात येऊन त्यानुसार त्यांना या मार्गदर्शनपर अभ्यासक्रमामध्ये प्रवेश देण्यात येईल.
अर्जासह भरावयाचे शुल्क : अर्जासह भरावयाचे शुल्क म्हणून उमेदवारांनी ४८५ रु. राज्यातील बँक ऑफ महाराष्ट्राच्या कुठल्याही शाखेत चलनद्वारा भरावेत अथवा ४५० रु.चा डायरेक्टर, एसपीआय- औरंगाबाद यांच्या नावे असलेला व औरंगाबाद येथे देय असणारा डिमांड ड्राफ्ट प्रवेश अर्जासह पाठवावा.
अधिक माहिती व तपशील- या संदर्भात अधिक माहिती व तपशिलासाठी सैनिकी सेवापूर्व शिक्षण संस्था, औरंगाबादच्या दूरध्वनी क्र. ०२४०- २३८१३७० वर संपर्क साधावा अथवा संस्थेच्या www.spiaurangabad.com  या संकेतस्थळाला भेट द्यावी.
अर्ज पाठविण्याचा पत्ता व शेवटची तारीख :
विहित नमुन्यातील संपूर्णपणे भरलेले व आवश्यक तो तपशील, कागदपत्र आणि डिमांड ड्राफ्टसह असणारे अर्ज संचालक, सैनिकी सेवापूर्व शिक्षण संस्था, औरंगाबाद या पत्त्यावर १० फेब्रुवारी २०१७ पर्यंत पोहोचतील अशा बेताने पाठवावेत.
राज्यातील शालान्त परीक्षा देणाऱ्या ज्या विद्यार्थ्यांना १२ वीनंतर खडकवासलाच्या राष्ट्रीय प्रबोधिनीच्या माध्यमातून सैन्यदलात दाखल होऊन आपले करिअर करायचे असेल अशांनी या मार्गदर्शनपर संधीचा अवश्य लाभ घ्यावा.

ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.

First Published on February 4, 2017 12:25 am

Web Title: biotechnology research

नोकरीची संधी नौसेना आणि वायुसेनासाठी फिजिक्स/गणित विषयांसह बारावी उत्तीर्ण.

नोकरीची संधी

नौसेना आणि वायुसेनासाठी फिजिक्स/गणित विषयांसह बारावी उत्तीर्ण.

सुहास पाटील | February 4, 2017 12:24 AM

बारावी उत्तीर्ण (व शिकणाऱ्या) विद्यार्थ्यांना आर्मीमध्ये लेफ्टनंट, नेव्हीमध्ये सब-लेफ्टनंट आणि वायुसेनेत फ्लाइंग ऑफिसर होण्याची सुवर्णसंधी.
केंद्रीय लोकसेवा आयोग (यूपीएससी) ‘नॅशनल डिफेन्स अ‍ॅकॅडमी आणि नेव्हल अ‍ॅकॅडमी परीक्षा (१) २०१७’ दि. २३ एप्रिल २०१७ रोजी होणार आहे.
एकूण रिक्त पदे – ३९०(एनडीए – ३३५ ÷ आर्मी – २०८, नेव्ही – ५५ आणि वायुसेना – ७५).
पात्रता – आर्मीसाठी बारावी उत्तीर्ण. नौसेना आणि वायुसेनासाठी फिजिक्स/गणित विषयांसह बारावी उत्तीर्ण. (बारावीचे विद्यार्थी एनडीए परीक्षेस पात्र आहेत.) वयोमर्यादा – उमेदवाराचा जन्म २ जुल १९९८ ते १ जुल २००१ दरम्यानचा असावा. परीक्षा शुल्क – रु. १००/- (अजा/अजसाठी फी माफ).
उंची – वायुसेनेसाठी १६२.५ सें.मी. (आर्मी/नौसेनेसाठी १५७ सें.मी.).
ट्रेिनगदरम्यान स्टायपेंड रु. २१,०००/- दरमहा. ऑनलाइन अर्ज ४स्र्२ूल्ल’्रल्ली.ल्ल्रू.्रल्ल या संकेतस्थळावर दि. १० फेब्रुवारी २०१७ सायं.६ वाजेपर्यंत करावेत.
भारतीय नौकानयन महामंडळ मर्यादित
(भारत सरकारचा उपक्रम) आपल्या जहाजांच्या ताफ्यांकरिता ५० विद्युत अधिकारी व प्रशिक्षणार्थी विद्युत अधिकारी नियुक्तीसाठी अर्ज मागवीत आहे.
ऑनलाइन परीक्षा दिनांक ४ मार्च २०१७ रोजी होईल. ऑनलाइन अर्ज upsconline.nic.in/ या संकेतस्थळावर दि. २० फेब्रुवारी २०१७ पर्यंत करावेत.

भारतीय वायुसेनेत मेटेओरॉलॉजी ब्रँचमधील जानेवारी २०१८ पासून सुरू होणाऱ्या कोर्ससाठी प्रवेश. (ग्राउंड ड्य़ुटी (नॉन-टेक्निकल) मेटेऑरॉलॉजी कमिशन्ड ऑफिसर).
पात्रता – विज्ञानातील कोणत्याही शाखेतील/गणित/संख्याशास्त्र,
इ. पदव्युत्तर पदवी किमान ५०% गुणांसह आणि पदवीला गणित/फिजिक्स विषयांत किमान ५५% गुण असावेत. वयोमर्यादा दि. १ जानेवारी २०१८ रोजी २० ते २६ वष्रे.
उंची – पुरुष – १५७.५ सें.मी., महिला १५२ सें.मी. प्रशिक्षण कालावधी – ५२ आठवडे.
वेतन – रु. ६८,५५०/- दरमहा. ऑनलाइन अर्ज http://www.careerairforce.nic.in या संकेतस्थळावर दि. १७ फेब्रुवारी २०१७ पर्यंत करावेत.
छत्तीसगड हायकोर्ट, बिलासपूरमध्ये स्टेनोग्राफर (इंग्लिश) (३९ पदे) आणि असिस्टंट ग्रेड ३ (७६ पदे) इ. पदांची भरती.
पात्रता –

(१) स्टेनोग्राफर (इंग्लिश) कोणत्याही शाखेची पदवी  शासनमान्यता प्राप्त शॉर्टहँड ८० श.प्र.मि. आणि टंकलेखन ३० श.प्र.मि. परीक्षा उत्तीर्ण.
(२) असिस्टंट ग्रेड ३ – कोणत्याही शाखेची पदवी १ वर्ष कालावधीचा कॉम्प्युटर कोर्स उत्तीर्ण.
वयोमर्यादा – २१ ते ३० वष्रे
(छत्तीसगडच्या रहिवासी उमेदवारांना ४० वष्रेपर्यंत). विहित नमुन्यातील लीगल पेपरवर टाइप केलेले
अर्ज ‘रजिस्ट्रार जनरल, हायकोर्ट ऑफ छत्तीसगड, बोड्री, बिलासपूर (सी.जी.)’या पत्त्यावर रजिस्टर्ड पोस्ट/स्पीड पोस्ट/ कुरिअरद्वारे दि. ३० जानेवारी २०१७ पर्यंत पोहोचतील असे पाठवावेत. अर्जाचा नमुना एम्प्लॉयमेंट न्यूजच्या दि. १४ जानेवारी २०१७ च्या अंकात उपलब्ध आहे. अधिक माहिती http://www.cghighcourt.nic.in/ या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे.
जवाहरलाल नेहरू सेंटर फॉर अ‍ॅडव्हान्स्ड सायंटिफिक रिसर्च (JNCASR), बंगलोरमध्ये ‘प्रोजेक्ट ओरिएंटेड केमिस्ट्री एज्युकेशन’ (POCE) आणि ‘प्रोजेक्ट ओरिएंटेड बायोलॉजी एज्युकेशन’  (POBE) – २०१७
पात्रता –
(१) POCE साठी – पीसीएम विषयांसह बी.एससी. प्रथम वर्षांचे विद्यार्थी (एकूण ११ फेलोशिप) आणि
(२) POBE साठी कोणत्याही विषयातील बी.एससी.चे प्रथम वर्षांचे विद्यार्थी. बी.एससी.च्या तिन्ही वर्षांच्या समर व्हेकेशनमध्ये
(६ ते ८ आठवडे) हे कार्यक्रम घेतले जातील. दरमहा फेलोशिप म्हणून रु. ६,०००/- दिले जातील. POCE आणि POBE कार्यक्रमांत अप्रतिम कामगिरी करणारे उमेदवार Ph.D. साठी पात्र ठरतील. विद्यार्थ्यांच्या सुप्त गुणांना वाव देणे, विज्ञान अभ्यासाची गोडी लावणे आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन निर्माण करण्याच्या हेतूने हे कार्यक्रम राबविले जातात. तीन वर्षांच्या (सुट्टी कालावधीमधील) यशस्वी पूर्ततेनंतर उमेदवारांना सेंटरमार्फत डिप्लोमा इन केमिस्ट्री/बायोलॉजी दिला जाईल.
संकेतस्थळ http://www.jncasr.ac.in/fe फोन नं. ०८०-२२०८२७७६ ऑनलाइन अर्ज डाउनलोड करण्यासाठी अंतिम दि. २२ फेब्रुवारी २०१७ असून पूर्ण भरलेले अर्ज स्वीकारण्याचा अंतिम दिनांक आहे २८ फेब्रुवारी २०१७.
निवडलेल्या उमेदवारांची यादी एप्रिलच्या पहिल्या आठवडय़ात वरील संकेतस्थळावर जाहीर होणार.
सातारा सहकारी बँक लि., मुंबईमध्ये ‘ट्रेनी क्लार्क’ पदांची भरती.
पात्रता – पदवी (कोणत्याही शाखेतील) वयोमर्यादा – दि. ३१ डिसेंबर २०१६ रोजी २० ते २८ वष्रे. (मागासवर्गीय ३३ वष्रे) परीक्षा शुल्क – रु. ७००/- (मागासवर्गीय रु. ३५०/-). विहित नमुन्यातील अर्ज http://www.satarabank.net या संकेतस्थळावरून डाउनलोड करता येतील.)
दि. ८ फेब्रुवारी २०१७ पर्यंत बँकेच्या नायगाव, मुंबई येथील कार्यालयात पोहोचतील असे पाठवावेत.

वेगळय़ा वाटा : सायबर गुन्हेगारीचे शोधतंत्र रक्ताचे डाग, हस्ताक्षर, वस्तूवरील गुन्हेगाराचे ठसे हे तपासाचे तंत्र आता लोकांना माहीत आहे.

वेगळय़ा वाटा : सायबर गुन्हेगारीचे शोधतंत्र

रक्ताचे डाग, हस्ताक्षर, वस्तूवरील गुन्हेगाराचे ठसे हे तपासाचे तंत्र आता लोकांना माहीत आहे.

प्रा. योगेश हांडगे | February 3, 2017 12:34 AM

अनेक प्रकारचे गुन्हे, दहशतवादी हल्ले यांमध्ये तंत्रज्ञानाचा वापर वाढलेला आहे.  मधल्या काळात जगाला हादरवणाऱ्या पॅरीस हल्ल्यामध्येसुद्धा या तंत्रज्ञानाचा मोठय़ा प्रमाणात वापर झाला होता. त्याविषयी अनेक ठिकाणी लिहिलेही गेले.   दहशतवाद्यांनी या हल्ल्यात ऑनलाइन चॅटिंग, गेमिंग, सोशल मीडिया आणि जीपीएसचा वापर केला होता. या नव्या तंत्रज्ञानाचा त्यांनी अत्यंत हुशारीने या हल्ल्यासाठी फायदा करून घेतला. संगणकाचा वापर करून केली जाणारी ही गुन्हेगारी अतिशय धोकादायक आहे. अगदी दक्षिण कोरियासारखे लहान देशही सायबर तंत्रज्ञानात आपल्यापेक्षा फार पुढे आहेत. यापुढे जर जगात महायुद्ध झाले तर ते सायबर युद्ध असेल, असे म्हटले जात आहे.  इंटरनेटवरच्या या सायबर गुन्हेगारांना शोधून काढण्यासाठी कम्प्युटर फॉरेन्सिक इन्व्हेस्टिगेटर अतिशय महत्त्वाची भूमिका बजावतात. हे एक चांगले करिअरही आहे.
रक्ताचे डाग, हस्ताक्षर, वस्तूवरील गुन्हेगाराचे ठसे हे तपासाचे तंत्र आता लोकांना माहीत आहे. सायबर जगतातले गुन्हे जसे नवीन आहेत तसाच या जगातील तपासही नवीन आहे. सायबर फॉरेन्सिक ही नवीन शाखा आता विकसित होत आहे. सायबर तपासामध्ये दोन पातळ्या महत्त्वाच्या आहेत.
१) पुरावा गोळा करणे – सायबर गुन्ह्य़ांमधील पुरावा हा इलेक्ट्रॉनिक रेकॉर्ड (शब्द, आवाज आणि चलचित्र) अशा स्वरूपाचा असतो. गुन्हा घडला त्या ठिकाणी हा पुरावा; संगणक, मोबाइल फोन, सीडी अशा स्वरूपात सापडतो. हा पुरावा काळजीपूर्वक गोळा करावा लागतो, जेणेकरून त्यातील सत्यता नष्ट होणार नाही.
२) पुराव्याचे पृथक्करण करणे – मिळालेल्या उपकरणांमधून आपल्याला हवी असणारी फाइल शोधणे हे काम सोपे नाही. एका यंत्रामध्ये हजारो फायली असतात. त्यातून चोरी झालेली फाइल मिळविणे हे कापसाच्या ढिगाऱ्यातून सुई शोधण्यासारखे आहे. त्याचबरोबर वेगवेगळ्या उपकरणांतून माहिती कशी शोधायची याची वेगवेगळी सॉफ्टवेअर्स उपलब्ध आहेत. ती वापरण्याचे कौशल्यदेखील आपल्यामध्ये पाहिजे.
अभ्यासक्रम
पदवी, पदव्युत्तर पदवी, पदविका, प्रगत पदविका, प्रमाणपत्र
शैक्षणिक अर्हता-
संगणकशास्त्र विषयासह बी.एससी. किंवा बी.कॉम. किंवा एलएलबी, बीसीए, बीई- कॉम्युटर सायन्स किंवा इन्फोर्मेशन टेक्नॉलॉजी, त्याचबरोबर फॉरेन्सिक सायन्स विषयीचे अभ्यासक्रम गुजरात विद्यापीठ, दिल्ली विद्यापीठ, बुंदेलखंड विद्यापीठ, मदुराई कामराज विद्यापीठ, मुंबई विद्यापीठ आणि या विद्यापीठांशी संलग्न महाविद्यालयांमधून चालविले जातात.
या अभ्यासक्रमामध्ये तुम्ही सायबर फॉरेन्सिक हा विषय स्पेशल म्हणून घेऊ  शकता.
तसेच सीडॅकतर्फे सायबर फॉरेन्सिकवर विशेष अभ्यासक्रम आहे. त्याचबरोबर अनेक खासगी संस्थांनी मागणी लक्षात घेऊन असे अभ्यासक्रम तयार केले आहेत.
करिअरच्या संधी

• माहिती आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयात सल्लागार
• सॉफ्टवेअर डेव्हलपर संस्थांमध्ये सल्लागार
• पोलिस विभाग, बँका, आयटी फर्ममध्ये सायबर कन्सल्टंट
• पोलिसांच्या सायबर सेलमध्ये कम्प्युटर फॉरेन्सिक इन्व्हेस्टिगेटर म्हणून तसेच खासगी गुप्तहेर म्हणून स्वत:चा व्यवसाय सुरू करता येतो. सायबर फॉरेन्सिकमध्ये काम करणाऱ्या सरकारी फॉरेन्सिक लॅब्स आहेत.
• महाराष्ट्रामध्ये मुंबई, पुणे, औरंगाबाद आणि नागपूर इथे त्याची केंद्रे आहेत. त्याचबरोबर काही खासगी प्रयोगशाळासुद्धा आता सुरू झाल्या आहेत. सायबर फॉरेन्सिकचा अभ्यास केलेल्या मुलांना या प्रयोगशाळांमध्ये संधी मिळू शकते.

या विषयातील शिक्षण देणाऱ्या संस्था 

• कॉलेज ऑफ इंजिनीअरिंग, कल्लप्पारा, केरळ (cek.ac.in)

अभ्यासक्रम-  एम.टेक. इन कॉम्प्युटर सायन्सेस वुइथ स्पेशलायझेशन इन फॉरेन्सिक सायन्स अँड इन्फॉर्मेशन सिक्युरिटी
शैक्षणिक अर्हता-  बीई/बीटेक-  कॉम्प्युटर सायन्स/ आयटी/ इलेक्ट्रॉनिक अँड टेलिकम्युनिकेशन

• एशियन स्कूल ऑफ सायबर लॉ (http://www.asianlaws.org/)

सायबर क्राइम इन्व्हेस्टिगेटर.

• सेंटर ऑफ एक्सलन्स इन डिजिटल फॉरेन्सिक ,चेन्नई (http://www.coedf.org/)

अभ्यासक्रम- एमएससी इन सायबर फॉरेन्सिक अँड इन्फोर्मेशन सिक्युरिटी
शैक्षणिक अर्हता- संगणकशास्त्र विषयासह बी.एससी.

• स्कूल ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड अप्लाइड सायन्सेस,कोट्टायम ( http://www.stasmgu.org/ )

अभ्यासक्रम – बी.एससी इन सायबर फॉरेन्सिक
शैक्षणिक अर्हता- गणित, संगणकशास्त्र, भौतिक आणि रसायनशास्त्र या विषयांसह विज्ञान शाखेतील बारावी उत्तीर्ण

• फॉरेन्सिक सायन्स एज्युकेशन ऑनलाइन (ifs.edu.in)

इन्स्टिटयमूट ऑफ फॉरेन्सिक सायन्स, गुजरात फॉरेन्सिक सायन्सेस युनिव्हर्सिटी
अभ्यासक्रम- सायबर क्राइम इन्व्हेस्टिगेटर, कॉम्प्युटर फॉरेन्सिक एक्स्पर्ट, सेलफोन फॉरेन्सिक प्रोफेशनल, सायबर सिक्युरिटी एक्स्पर्ट (www.gfsu.edu.in)

• नागपूर विद्यापीठ (nagpuruniversity.org)

पोस्ट ग्रॅज्युएट डिप्लोमा इन डिजिटल अँड सायबर फॉरेन्सिक अँड रिलेटेड लॉ.

एमपीएससी मंत्र : सीसॅटची रणनीती २०१३पासून अर्थात राज्यसेवेच्या परीक्षेमध्ये जेव्हापासून उरअळचा समावेश झाला आहे

एमपीएससी मंत्र : सीसॅटची रणनीती

२०१३पासून अर्थात राज्यसेवेच्या परीक्षेमध्ये जेव्हापासून उरअळचा समावेश झाला आहे

वसुंधरा भोपळे | February 3, 2017 12:33 AM

विद्यार्थी मित्रांनो, आतापर्यंत आपण राज्यसेवा पूर्वपरीक्षेतील सामान्य अध्ययन पेपर दोन अर्थात  उरअळ च्या परीक्षेच्या दृष्टीने असणारे महत्त्व पाहिले. आज आपण या पेपरमधील आकलन क्षमता या विभागाची तयारी कशी करावी, त्यासाठी कोणती अभ्यासतंत्रे वापरावीत आणि याचा सराव कसा करावा याबद्दल माहिती घेऊयात.
२०१३पासून अर्थात राज्यसेवेच्या परीक्षेमध्ये जेव्हापासून  उरअळचा समावेश झाला आहे तेव्हापासून आकलन क्षमता या घटकावर दरवर्षी ८० प्रश्नांपकी ५० प्रश्नांचा समावेश होतो. या प्रश्नांना पुढील तीन विभागांत विभागता येईल.
मुख्य आकलन क्षमता –
या विभागातील दिलेले उतारे आणि त्यावरील प्रश्न इंग्रजी व मराठी दोन्ही भाषांमध्ये असतात. विद्यार्थी ज्या भाषेमध्ये पारंगत असेल त्या भाषेमधून या विभागातील प्रश्न सोडवू शकतो. या विभागावर साधारणपणे ३५ प्रश्न विचारले जातात. यामधील उताऱ्यांची विभागणी दोन भागांत करता येईल.

• संकल्पनात्मक, वैचारिक, विश्लेषणात्मक उतारे
• वस्तुनिष्ठ माहितीपर उतारे, यापकी पहिल्या प्रकारातील उताऱ्यांचा सारांश समजला तरच प्रश्नांची उत्तरे देणे सोपे जाते. तर दुसऱ्या प्रकारातील उतारे हे निव्वळ माहितीवर आधारित असल्यामुळे या उताऱ्यांतील वस्तुनिष्ठ मथळा अधोरेखित करून आणि माहितीचे नेमकेपण समजून घेऊन प्रश्न सोडविणे अधिक सयुक्तिक ठरते.

मराठी आकलन क्षमता –
या विभागातील उताऱ्यांमधून उमेदवाराचे मराठी भाषेचे ज्ञान तपासले जाते. त्यामुळे या उताऱ्यांचे इंग्रजी भाषांतर दिले जात नाही. या विभागातील प्रश्नांची काठिण्यपातळी थोडी कमी असल्यामुळे विद्यार्थी या विभागातील उतारे कमी वेळात अचूक सोडवू शकतात. यामध्ये साधारणपणे पाच ते सात प्रश्नांचा समावेश असतो.

इंग्रजी आकलन क्षमता –
या विभागातील उताऱ्यांमधून उमेदवाराचे इंग्रजी भाषेचे ज्ञान तपासले जात असल्यामुळे या उताऱ्यांचे मराठी भाषांतर दिले जात नाही. या विभागातील प्रश्नांची काठिण्यपातळीही कमी असल्यामुळे हे प्रश्नही विद्यार्थी कमी वेळात सोडवू शकतात. या विभागात साधारणपणे पाच ते तेरा प्रश्नांचा समावेश होतो.
गेल्या चार वर्षांत झालेल्या आयोगाच्या पेपर्सचा कल आणि ते  सोडविताना विद्यार्थ्यांना सामना करावा लागणाऱ्या आव्हानांचा विचार करता पुढील बाबी लक्षात आल्या आहेत.

• बऱ्याच वेळा विद्यार्थ्यांना उताऱ्याचे आकलनच होत नाही.
• शब्दसंख्या अधिक असणारे उतारे सोडविताना अधिक वेळ द्यावा लागतो. मग वेळेचे नियोजन कोलमडते.
• उतारे सोडविताना सहा ते सात मिनिटे एकाच उताऱ्यांवर विद्यार्थी लक्ष केंद्रित करू शकत नाहीत.
• काही उताऱ्यांची भाषा न समजल्यामुळे त्यावरील प्रश्नांची उत्तरे देता येत नाहीत.

वरील सर्व समस्यांवर मात करून परीक्षेमध्ये यश मिळवायचे असेल तर विद्यार्थ्यांनी अधिकाधिक उतारे आणि त्यावरील प्रश्न सोडविण्याच्या सरावाबरोबरच स्वत:चा वाचनाचा वेग आणि आकलन वाढविण्यावरदेखील तितकाच भर देणे आवश्यक आहे. यासाठी नियतकालिकांमधील लेख वाचून, त्यावर विचार करून स्वत:शी आत्मसंवाद साधण्याचा दररोज प्रयत्न करावा. प्रश्नपत्रिका सोडविताना स्वत:च्या भाषिक आणि आकलन क्षमतेनुसार उताऱ्यांचे तीन गट पाडून सोपे उतारे सुरवातीला सोडवावेत. त्यानंतर गणित, बुद्धिमत्तेचे प्रश्न घेऊन दुसरा गट व त्यानंतर उर्वरित गणित, बुद्धिमत्तेचे प्रश्न व नंतर तिसरा गट आणि त्यानंतर निर्णयक्षमतेचे प्रश्न सोडविले तर या रणनीतीचाही गुणात्मक परिणाम दिसून येऊ शकतो.
एकूणच या विभागाची तयारी करण्यासाठी दररोज किमान दोन ते तीन लेखांचे वाचन, त्यावर विचारमंथन आणि स्वसंवादाबरोबर उतारे आणि त्यावरील प्रश्न सोडविण्याचा सराव करणे अनिवार्य आहे. यासाठी ‘लोकसत्ता’मधील अग्रलेख, संपादकीय पानावरील लेख, इंडियन एक्स्प्रेसमधील ‘Editorials’, ‘English Reading comprehension’आणि मराठी आकलन क्षमता या पुस्तकांचा योग्य वापर केल्यास परीक्षेमध्ये याचा नक्कीच फायदा होऊ शकेल. पुढील लेखात आपण गणित, बुद्धिमत्ता व तर्क अनुमान या घटकांच्या तयारीबद्दल जाणून घेऊयात.

ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.

First Published on February 3, 2017 12:33 am

Web Title: csat strategy

आपत्ती व्यवस्थापन आणि लोकसहभाग विभागस्तरावर नियंत्रण कक्ष स्थापन करण्यात येते.

आपत्ती व्यवस्थापन आणि लोकसहभाग

विभागस्तरावर नियंत्रण कक्ष स्थापन करण्यात येते.

लोकसत्ता टीम | February 3, 2017 12:32 AM

भूकंप, महापूर, दुष्काळ इत्यादी आपत्ती काळात तसेच आपत्तीनंतर विशेषत: अल्पवयीन बालके, वृद्ध, महिला तसेच अपंग यांना कमीत कमी त्रास होईल याची खातरजमा करण्यासाठी स्थानिक पातळीवर आपत्ती व्यवस्थापन करणे गरजेचे आहे. त्यासाठी तितकाच उत्स्फूर्तपणे लोकसहभाग मिळणे आवश्यक ठरते. विभागस्तरावरून करण्यात येत असलेल्या उपाययोजना-.

विभागस्तरावर नियंत्रण कक्ष स्थापन करण्यात येते. याचप्रमाणे जिल्हा व तालुकास्तरावर नियंत्रण कक्ष स्थापन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. या नियंत्रण कक्षाची सेवा २४ तास उपलब्ध असते.

• पूरपरिस्थितीमुळे साथ रोगांना नियंत्रित ठेवण्यासाठी आरोग्य यंत्रणा, विद्युत पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी महावितरण कंपनी, दूरध्वनी सेवा सुस्थितीत ठेवण्यासाठी दूरसंचार विभाग, रस्त्याने वाहतुकीचा संपर्क असावा यासाठीही सार्वजनिक बांधकाम विभाग, राज्य परिवहन महामंडळ, पाटबंधारे विभाग व इतर संबंधित विभागांना आवश्यक सूचना देण्यात आल्या आहेत.
• आपत्कालीन परिस्थितीत प्रशासकीय यंत्रणेसोबतच शालेय महाविद्यालयीन विद्यार्थी, एनसीसी, होमगार्डस्, पोलीस प्रशासन, स्वयंसेवी संस्था, सामाजिक कार्यकर्ते आदींचा प्रामुख्याने सहभाग असतो. तसेच आपत्कालीन परिस्थितीमध्ये ग्रामस्थांनीदेखील हिरिरीने पुढाकार घेऊन सुरक्षा व्यवस्थेला सहकार्य करण्याची गरज आहे.

ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.